دارو و داروخانه


داروداروMedicine در کانادا به دو شکل بدون نسخه Over the counter و با نسخه Prescription drug فروخته می شود. در این نوشته ضمن معرفی روش خرید هر دو نوع دارو برخی مسایل جانبی نظیر داروخانه ها، قیمت دارو، سیستم سفارش دارو، نحوه پرداخت هزینه دارو و امثال آن را مورد بررسی قرار می دهم.

داروخانه های کانادایی

مغازه های زیادی به فروش دارو می پردازند. یک سری از مغازه های موجود در کانادا تحت نام داروخانه Pharmacy فعالیت می کنند. از جمله می توان به Shoppers Drug Mart، Pharma Plus و  Rexall اشاره کرد. این فروشگاه ها معمولا در کنار دارو اقلام دیگری هم می فروشند، نظیر لوازم آرایش، پوشک و غذای بچه، شیشه شیر، مجله و روزنامه  و حتی گاه مواد خوراکی نظیر چیپس و نوشابه و هزار و یک چیز دیگر.

نحوه چیدن دارو و سایر اقلام در اغلب این داروخانه ها شبیه سوپرمارکت هاست. به عبارت دیگر تعدادی قفسه Rack به صورت موازی در کنار هم قرار دارند. خریداران از راهروهای Aisle (بخوانید آیل) میان این ققسه ها عبور می کنند و داروی مورد نیاز خود را بر می دارند. بعد هم به صندوق Checkout  مراجعه می کنند تا پول دارو و سایر اقلام را پرداخت نمایند.

اگر داروی مورد نیاز به نسخه Prescription احتیاج داشته باشد باید به محل خاصی از داروخانه مراجعه شود که پیشخوان دارد و امکان دسترسی مشتری به پشت آن موجود نیست. مشتری نسخه را به فردی که پشت دخل است تحویل می دهد و آنها پس از مدتی دارو را آماده می کنند و پس از دریافت مبلغ دارو، آن را به مشتری تحویل می دهند. در ادامه در خصوص این داروها بیشتر توضیح می دهم.

کسی که مسوول اداره این بخش از داروخانه (یعنی داروهای نسخه ای) است، Pharmacist نام دارد که همان دکتر داروساز خودمان باشد.

علاوه بر داروخانه ها، فروشگاه های زنجیره ای نیز معمولا بخش داروخانه دارند. از جمله می توان به Zellers، Wal Mart و Canadian Super Store اشاره کرد.

نسخه، چگونه به دست داروخانه می رسد

معمولا دکتر خانواده شما و همین طور دکتر های متخصص از طریق اینترنت و یا فاکس با داروخانه در تماس هستند. وقتی پزشک، قصد نسخه نوشتن داشته باشد از شما نام داروخانه ای که می خواهید از آن خرید کنید را می پرسد. پس از مشخص شدن داروخانه، پزشک نسخه را از طریق اینترنت و گاه فاکس (نمابر؟) به داروخانه می فرستد تا هنگام مراجعه به داروخانه نسخه تان آماده باشد و معطل نشوید. همین طور اگر دارویی نیاز به تمدید Refill داشته باشد، به دو شکل عمل می شود. یا دکترتان از قبل داروخانه را از بابت تمدید دارو مطلع کرده است یا خیر. اگر داروخانه مطلع باشد، با یک تماس تلفنی نسخه را برایتان آماده می کنند تا سر فرصت مراجعه کنید و داروها را تحویل بگیرید Pick up. اگر هم داروخانه مطلع نیست، به پزشکتان تلفن می زنید تا دارویتان را سفارش دهد و بعد هم به داروخانه می روید و دارو را تحویل می گیرید.

جالب است بدانید که بسیاری از داروخانه سرویس تحویل در منزل هم دارند که در اصطلاح Home Delivery گفته می شود. خیلی از داروخانه ها این سرویس را به رایگان ارائه می کنند تا در رقابت با سایرین پیش بیافتند. حتی بامزه تر اینکه بعضی از داروخانه ها Drive-through (یا Drive-thru) دارند؛ یعنی اینکه پنجره ای خارج از داروخانه وجود دارد که با خودرو به آن مراجعه می کنید و دارویتان را تحویل می گیرید. به این ترتیب برای تحویل دارو نیازی به پیاده شدن از خودرو ندارید.

اگر از قبل هماهنگ نکرده باشید ممکن است مدت زمانی (معمولا بین ۱۰ الی ۲۰ دقیقه) معطل شوید تا نسخه تان حاضر شود. اشکال این معطلی آن است که وسوسه می شوید چرخی در فروشگاه بزنید. چرخی در فروشگاه زدن همان و دلار از کف رفتن همان!!

داروهای نسخه ای Prescription Drugs

داروهای نسخه ای به شکل های مختلف نظیر قرص Pills و شربت Syrup و آمپول Shots فروخته می شوند. داروخانه ها معمولا این نوع داروها را در حجم زیاد و به صورت فله Batch می خرند. وقتی به داروخانه مراجعه می کنید تعداد یا حجم مورد نیاز شما را بسته بندی می کنند و تحویلتان می دهند. مثلا قرص ها را به تعداد مورد نیاز در قوطی می ریزند و برروی قوطی برچسبی می زنند که مشخصات دارو و همین طور نام بیمار و میزان Dosage مصرف نوشته شده است. اگر لازم باشد دارو در شرایط خاصی نگهداری شود، برروی برچسب توضیح می دهند. بسته به نوع دارو ممکن است در کنار قوطی یا جعبه دارو چند برگ کاغذ هم تحویلتان دهند که برروی آنها توضیحات بیشتری درباره دارو و بیماری یا بیماری های مرتبط با آن داده شده است. همچنین خیلی اوقات دکتر داروساز شما را در زمینه نحوه مصرف دارو راهنمایی می کند.

داروخانه ها علاوه بر قیمت پایه داروهای نسخه ای، مبلغی را هم تحت عنوان حق فرانشیز که Dispensing Fee می گویند دریافت می کنند. این مبلغ خیلی اوقات به مراتب بیشتر از قیمت داروست. در بیشتر داروخانه ها حق فرانشیز بین ۷ تا ۱۰ دلار است و معمولا برای هر دارو جداگانه دریافت می شود. این در حالی است که ممکن است آنتی بیوتیک مورد نیاز یک کودک بیمار کمتر از ۳ دلار باشد.

داروهای بدون نسخه Over the Counter Medicines

بسیاری از داروهای مورد نیاز برای بیماری های سبک متداول،نظیر سرماخوردگی، سر درد، بعضی انواع حساسیت ها و امثال آن بدون نسخه فروخته می شوند. این داروها در بسته بندی های اصلی خود برروی قفسه های داروخانه قرار دارند و بابت آنها حق فرانشیز دریافت نمی شود. از جمله این داروها می توان به موارد زیر اشاره کرد.

  • قرص های مسکن نظیرTylenol (که همان استامینوفن خودمان باشد)، Advil (که همان بروفن است) و Motrin (بروفن)
  • قرص های سرماخوردگی نظیر Tylenol (معادل ادالت کلد) و Cold Fx (که نمی دانم چه معجونی است ولی خیلی قدرتمند و گران است)
  • شربت های سرماخوردگی مثل NyQuil و DayQuil
  • شربت های سرفه مثل Buckley’s

جالب است بدانید که بعضی از این داروها فقط مختص مصرف شبانه یا روزانه هستند. معمولا داروهای شبانه قوی تر هستند و ممکن است خواب آلودگی به همراه داشته باشند.

پول دارو را چه کسی می دهد؟

پوشش سراسری پزشکی کانادا Universal Health Care معمولا پول دارو را پوشش نمی دهد. به طور معمول دارویی که در بیمارستان مصرف می کنید از این نظر مستثناست. بجز این مورد، پیش فرض بر آن است که پول دارو را باید از جیب خودتان بدهید. اغلب استان ها برنامه های خاصی برای کمک کردن به کسانی دارند که وضع مالی شان مناسب نیست، یا آنکه پول داروهایشان بخش قابل توجهی از درآمدشان است. این برنامه ها تمام یا بخش قابل توجهی از پول دارو را پرداخت می کنند. از جمله می توان به Trillium Drug Program استان انتاریو اشاره کرد.

بعضی شرکت ها در بسته استخدامی خود Drug Plan هم به کارمندانشان ارائه می کنند. بدین مفهوم که شرکت مذکور کارمند خود را در مقابل هزینه های دارویی بیمه می کند و در صورت نیاز به خرید دارو تمام یا بخش قابل توجهی از هزینه آن به وسیله شرکت بیمه پرداخت می شود. نظر به اینکه این نوع قراردادها بسیار متنوع هستند، شرح آن را به نوشته ای دیگر واگذار می کنم. فقط این نکته را ذکر می کنم که اغلب این برنامه ها تنها داروهای نسخه ای را پوشش می دهند.